Do rany przyłóż

Drobne rany i skaleczenia – jak prawidłowo je opatrzyć i uniknąć infekcji?

Drobne skaleczenia zdarzają się każdemu – w kuchni, ogrodzie, na wycieczce albo w trakcie uprawiania sportu. Jeśli ranka nie jest głęboka, nie wymaga interwencji lekarza.

Przyda się za to dobrze wyposażona apteczka i podstawowa wiedza na temat pierwszej pomocy przy skaleczeniach. Ważne, aby nie uniknąć podstawowych błędów pielęgnacyjnych i zapobiec infekcji.

ABC pierwszej pomocy w przypadku drobnych ran i skaleczeń

Z pewnością przechowujesz w domowej apteczce plastry i opatrunki na niewielkie rany. Na pewno warto je mieć pod ręką, gdyż do skaleczenia może dojść w różnych codziennych sytuacjach.

Zanim jednak opatrzysz ranę, zacznij od jej oczyszczenia, dzięki czemu zmniejszysz ryzyko infekcji. W aptekach dostępne są preparaty do dezynfekcji ran, jednak prostym i skutecznym sposobem na oczyszczenie zacięcia czy skaleczenia jest przemycie roztworem soli fizjologicznej, wodą lub wodą z mydłem.

W ranie nie powinny pozostać takie zanieczyszczenia, jak ziemia, piach czy ka-wałki trawy, gdyż sprzyjają infekcji. Postaraj się jednak nie dłubać w ranie, aby zapobiec przedostawaniu się bakterii do jej wnętrza[1][2]. Najlepiej, jeśli od razu po skaleczeniu ją przemyjesz. Zawsze staraj się obchodzić z raną delikatnie, aby jej nie podrażnić.

Ponadto ważne jest zatamowanie ewentualnego krwawienia, które sprawia kłopot przede wszyst-kim w przypadku ran ciętych. Zazwyczaj wystarczający jest ucisk skaleczonego miejsca przez czy-sty bandaż lub gazę. Przytrzymaj ucisk przez ok. 10-20 minut. Jeśli po tym czasie krwawienie nie ustąpi lub będzie bardziej intensywne, potrzebna będzie Ci pomoc medyczna[1].

Jak opatrywać rany? Kilka podstawowych informacji

Każda rana jest niczym wrota, przez które bakterie mogą łatwo przedostać się pod skórę i spowodować infekcję. Dlatego tak ważne jest oczyszczanie skaleczeń. Profilaktycznie warto też zastosować maść na gojenie ran z antybiotykiem – można ją zakupić w aptece bez recepty.

Opatrywanie ran, które są niewielkie, nie powinno sprawić większego kłopotu. W przypadku ska-leczeń wystarczające będą małe plastry na rany z opatrunkiem. Aby uniknąć przedostania się do rany zabrudzeń, możesz ochronić ją jałową gazą i bandażem.

Jak często zmieniać opatrunek? Możesz to zrobić np. trzy razy w ciągu dnia, za każdym razem przemywając skaleczenie i aplikując maść z antybiotykiem[1]. Zawsze naklejaj też świeży plaster z opatrunkiem.

Jak leczyć oparzenia?

Drobne, powierzchowne oparzenia, które objawiają się rumieniem, nie są groźne i nie pozostawia-ją śladów, jednak warto złagodzić silny ból, który im towarzyszy. Dlatego oparzone miejsce należy w pierwszej kolejności schłodzić pod wodą (powinna mieć umiarkowaną temperaturę – unikaj bardzo zimnej wody i nie przykładaj kostek lodu).

Co ważne, oparzeń nie należy natłuszczać kremem, balsamem, masłem czy olejem. W aptekach dostępne są specjalne preparaty na oparzenia, które możesz zastosować. Następnie ranę warto opatrzyć jałowym opatrunkiem. W przypadku silnego bólu przydają się natomiast środki przeciwbólowe, np. paracetamol[3][4].

Jak leczyć oparzenia „z bąblami”?

Pojawienie się pęcherzy świadczy o oparzeniu drugiego stopnia. Prawidłowo leczone, nie powinno jednak pozostawić blizn – wiele zależy także od tego, czy oparzenie było powierzchowne, czy zajęło głębsze warstwy skóry. Podobnie jak w powyższym przypadku, ranę należy natychmiast schłodzić i opatrzyć jałowym opatrunkiem[3][4].

Pęcherzy nie można natomiast przekłuwać, rozcinać ani rozdrapywać, gdyż to prosta droga do infekcji. Z tego rodzaju oparzeniem warto udać się do lekarza, który doradzi odpowiednie preparaty przyspieszające gojenie, np. maść z antybiotykiem, aerozol lub okłady.


1. Cunha J.P. Cuts, Scrapes (Abrasions), and Puncture Wounds. https://www.medicinenet.com/cuts_scrapes_and_puncture_woundsarticle.htm#cuts_scrapes_abrasions_and_puncture_wounds_facts Data dostępu: 29.04.2018
2. Iwanek K. Zasady stosowania środków opatrunkowych i antyseptycznych opieka farmaceutyczna. Lek w Polsce 2015, 25 nr 6-7’15 (290): 16-26
3. Jędrys J. Oparzenia. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/165227,oparzenia Data do-stępu: 29.04.2018
4. Minor burns – aftercare. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000662.htm Data dostępu: 29.04.2018

Zobacz również