Do rany przyłóż

Drobne rany i skaleczenia – jak prawidłowo je opatrzyć i uniknąć infekcji?

Drobne skaleczenia zdarzają się każdemu – w kuchni, ogrodzie, na wycieczce albo w trakcie uprawiania sportu. Jeśli ranka nie jest głęboka, nie wymaga interwencji lekarza.

Przyda się za to dobrze wyposażona apteczka i podstawowa wiedza na temat pierwszej pomocy przy skalecze-niach. Ważne, aby nie uniknąć podstawowych błędów pielęgnacyjnych i zapobiec infekcji.

ABC pierwszej pomocy w przypadku drobnych ran i skaleczeń

Z pewnością przechowujesz w domowej apteczce plastry i opatrunki na niewielkie rany. Na pew-no warto je mieć pod ręką, gdyż do skaleczenia może dojść w różnych codziennych sytuacjach. Zanim jednak opatrzysz ranę, zacznij od jej oczyszczenia, dzięki czemu zmniejszysz ryzyko infek-cji. W aptekach dostępne są preparaty do dezynfekcji ran, jednak prostym i skutecznym sposobem na oczyszczenie zacięcia czy skaleczenia jest przemycie roztworem soli fizjologicznej, wodą lub wodą z mydłem. W ranie nie powinny pozostać takie zanieczyszczenia, jak ziemia, piach czy ka-wałki trawy, gdyż sprzyjają infekcji. Postaraj się jednak nie dłubać w ranie, aby zapobiec przedo-stawaniu się bakterii do jej wnętrza1,2. Najlepiej, jeśli od razu po skaleczeniu ją przemyjesz. Zawsze staraj się obchodzić z raną delikatnie, aby jej nie podrażnić.

Ponadto ważne jest zatamowanie ewentualnego krwawienia, które sprawia kłopot przede wszyst-kim w przypadku ran ciętych. Zazwyczaj wystarczający jest ucisk skaleczonego miejsca przez czy-sty bandaż lub gazę. Przytrzymaj ucisk przez ok. 10-20 minut. Jeśli po tym czasie krwawienie nie ustąpi lub będzie bardziej intensywne, potrzebna będzie Ci pomoc medyczna1.

Jak opatrywać rany? Kilka podstawowych informacji

Każda rana jest niczym wrota, przez które bakterie mogą łatwo przedostać się pod skórę i spowo-dować infekcję. Dlatego tak ważne jest oczyszczanie skaleczeń. Profilaktycznie warto też zasto-sować maść na gojenie ran z antybiotykiem – można ją zakupić w aptece bez recepty.

Opatrywanie ran, które są niewielkie, nie powinno sprawić większego kłopotu. W przypadku ska-leczeń wystarczające będą małe plastry na rany z opatrunkiem. Aby uniknąć przedostania się do rany zabrudzeń, możesz ochronić ją jałową gazą i bandażem. Jak często zmieniać opatrunek? Możesz to zrobić np. trzy razy w ciągu dnia, za każdym razem przemywając skaleczenie i aplikując maść z antybiotykiem1. Zawsze naklejaj też świeży plaster z opatrunkiem.

Jak leczyć oparzenia?

Drobne, powierzchowne oparzenia, które objawiają się rumieniem, nie są groźne i nie pozostawia-ją śladów, jednak warto złagodzić silny ból, który im towarzyszy. Dlatego oparzone miejsce należy w pierwszej kolejności schłodzić pod wodą (powinna mieć umiarkowaną temperaturę – unikaj bar-dzo zimnej wody i nie przykładaj kostek lodu). Co ważne, oparzeń nie należy natłuszczać kremem, balsamem, masłem czy olejem. W aptekach dostępne są specjalne preparaty na oparzenia, które możesz zastosować. Następnie ranę warto opatrzyć jałowym opatrunkiem. W przypadku silnego bólu przydają się natomiast środki przeciwbólowe, np. paracetamol3,4.

Jak leczyć oparzenia „z bąblami”?

Pojawienie się pęcherzy świadczy o oparzeniu drugiego stopnia. Prawidłowo leczone, nie powinno jednak pozostawić blizn – wiele zależy także od tego, czy oparzenie było powierzchowne, czy zajęło głębsze warstwy skóry. Podobnie jak w powyższym przypadku, ranę należy natychmiast schłodzić i opatrzyć jałowym opatrunkiem3,4. Pęcherzy nie można natomiast przekłuwać, rozcinać ani rozdrapywać, gdyż to prosta droga do infekcji. Z tego rodzaju oparzeniem warto udać się do lekarza, który doradzi odpowiednie preparaty przyspieszające gojenie, np. maść z antybiotykiem, aerozol lub okłady.


1 Cunha J.P. Cuts, Scrapes (Abrasions), and Puncture Wounds. https://www.medicinenet.com/cuts_scrapes_and_puncture_woundsarticle.htm#cuts_scrapes_abrasions_and_puncture_wounds_facts Data dostępu: 29.04.2018
2 Iwanek K. Zasady stosowania środków opatrunkowych i antyseptycznych opieka farmaceutyczna. Lek w Polsce 2015, 25 nr 6-7’15 (290): 16-26
3 Jędrys J. Oparzenia. https://www.mp.pl/pacjent/pierwsza_pomoc/165227,oparzenia Data do-stępu: 29.04.2018
4 Minor burns – aftercare. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000662.htm Data dostępu: 29.04.2018

Zobacz również